Spring naar hoofdinhoud
Museum Amersfoort
Een plek die niet bestond

Een plek die niet bestond

Kijk over het Amersfoort van 1671 vanuit een plek die eigenlijk niet bestond.

Hoe zag Amersfoort eruit in de zeventiende eeuw? In het schilderij Gezicht op Amersfoort brengt kunstenaar Matthias Withoos de stad tot leven. Je kijkt uit over torens, stadsmuren, molens en de rivier de Eem. Het schilderij zit vol beweging en details. Hoe langer je kijkt, hoe meer je ontdekt.

Een blik over de stad

Voor dit schilderij koos Withoos een opvallend perspectief om de stad vanuit te schilderen. Veel kunstenaars schilderden Amersfoort vanaf de Amersfoortse Berg. Withoos keek juist vanaf de noordwestkant naar de stad. Daardoor zie je niet alleen de kerken en stadsmuren, maar ook het gebied buiten de stad.

Een blik die niet bestaat

Het lijkt alsof je van grote hoogte naar Amersfoort kijkt. Toch bestond dat uitzichtpunt helemaal niet. Er was op die plek geen heuvel of toren. Withoos maakte dit beeld vanuit zijn herinneringen, zijn eigen kijk op de stad en met behulp van verschillende plattegronden van de stad. Een schilder met groot talent en dat het maakte zijn schilderijen in de zeventiende eeuw al enorm kostbaar.

Een blik die veel waard was

Als je graag een schilderij van Withoos aan je muur wilde hangen kostte je dat toen tussen de 300 en 600 gulden. Andere schilderijen van andere kunstenaars kon je al krijgen voor tussen de 10 en 40 gulden. Daarmee hoorde het werk van Withoos tot de duurste stadsgezichten van die tijd.

Handel langs de Eem

Op het schilderij ontdek je schepen op de Eem, molens langs de stadsrand en bleekvelden waar katoen lag te drogen. In de zeventiende eeuw speelde textiel een belangrijke rol in Amersfoort. Withoos laat zien hoe levendig de stad was. Ook zie je de ophaalbrug en de drukte op het water. Mensen werken op het land, goederen worden vervoerd en kleine schepen varen richting de stad.

Een kunstenaar uit Amersfoort

Matthias Withoos werd geboren in Amersfoort en leerde schilderen bij kunstenaar en architect Jacob van Campen op landgoed Randenbroek. Later reisde hij naar Rome, waar hij kunst uit de klassieke oudheid bestudeerde. Na zijn terugkeer groeide Withoos uit tot een bekende inwoner van Amersfoort.

Kijk steeds verder

Het schilderij is bijna vijf meter breed. Daardoor voelt het alsof je zelf uitkijkt over de stad. Je ziet kleine schepen op het water, mensen aan het werk en gebouwen zoals de Lieve Vrouwetoren en de Koppelpoort die vandaag nog steeds herkenbaar zijn in de binnenstad. Rechtsonder liggen opvallende zwerfkeien. Mogelijk verwijzen ze naar de beroemde keientrekking van 1661, een verhaal dat nog altijd verbonden is met Amersfoort.

Delen:

Meer verhalen